De NVVE wil graag meer per e-mail met haar leden communiceren. Dat is milieuvriendelijker, goedkoper en sneller dan per post. Het gaat bijvoorbeeld om nieuwsbrieven, maar ook om uitnodigingen voor onze bijeenkomsten bij u in de buurt. Heeft u uw e-mailadres nog niet opgegeven of wilt u controleren of we wel het juiste adres hebben? Ga op de website nvve.nl naar Mijn NVVE en pas uw gegevens aan.
Daar kunt u aangeven dat u:
•
wilt deelnemen aan ons ledenpanel
•
per mail uitnodigingen wilt krijgen
•
de tweewekelijkse nieuwsbrief wilt ontvangen
•
ons kwartaalblad Relevant voortaan uitsluitend digitaal wenst te ontvangen
Hartelijk dank voor uw medewerking!
R E D A C T I O N E E L
Hoe stel je ondraaglijk lijden vast bij dementie?
‘Daar heb je die vrouw van de dood weer’
Vrijwilligers waken bij een onbekende
Floor van Welie trok haar euthanasieverzoek in
Michel werd aangeklaagd voor hulp bij zelfdoding
Niet opereren is soms juist een verstandige optie
Netty de Smit over verder leven… of toch niet
Verder in dit nummer:
Fransien van ter Beek | Vraag het aan de NVVE |
NVVE-Nieuws | In de Regiestoel | Boeken |
De Vrijwilliger | NVVE-Diensten
I N H O U D
Het is een van de ingewikkeldste vragen als het gaat om het zelfgekozen levenseinde: wanneer? Je kunt er nog zo lang over nadenken, alles goed
op papier zetten en erover praten met je familie en de huisarts - uiteindelijk gaat het erom, het juiste moment te bepalen waarop je uit het leven stapt. Dat kan namelijk weleens eerder zijn dan je eigenlijk had gewild. Bijvoorbeeld als er sprake is van dementie en je zelf niet meer kunt uitleggen dat het lijden ondraaglijk is geworden. De NVVE noemt dat het ‘vijf-voor-twaalf-moment’: wees er op tijd bij.
Neem Eefke en Chris Steenvoorden. In deze Relevant vertelt Eefke dat ze beiden dachten het allemaal uitstekend te hebben geregeld. Alles stond op papier, wensen en grenzen waren met elkaar en met de huisarts besproken. Toen Chris alzheimer kreeg, liep het toch anders. Het duurde uiteindelijk nog vijf maanden voordat de zo goed voorbereide euthanasie werd verleend. Eefke wil met haar verhaal duidelijk maken dat euthanasie bij wilsonbekwaamheid geen vanzelfsprekendheid is. En: dat je zo’n situatie maar beter vóór kunt zijn.
Ook Netty de Smit-Van Lieshout zegt dat zij alles goed heeft voorbereid en dat zij worstelt met de ‘wanneer-vraag’. Ze merkt dat zij de grens van wat acceptabel is, langzaamaan opschuift. Lichamelijk gaat ze achteruit, maar het is ook wel weer gezellig in het woonzorgcentrum. ‘Het is fijn dat alles goed geregeld is’, zegt ze. ‘Want als ik het leven écht niet meer acceptabel vind, kan ik daar altijd op terugvallen. Het geeft rust om te weten dat ik niet tot het gaatje moet doorleven.’
En als het moment daar is, dan is het goed om mensen om je heen te hebben. VPTZ Nederland beheert daarvoor een heel bijzonder project. Drieduizend vrijwilligers staan in het hele land paraat om te waken bij het sterfbed van wildvreemde mensen. Relevant sprak met drie van deze vrijwilligers en merkte dat zij niet alleen zinvol maar bovenal dankbaar werk verrichten: ‘Ik merk dat het rust geeft dat ik er voor de partners en kinderen kan zijn.’
Dick Bosscher, eindredacteur
De NVVE wil graag meer per e-mail met haar leden communiceren. Dat is milieuvriendelijker, goedkoper en sneller dan per post. Het gaat bijvoorbeeld om nieuwsbrieven, maar ook om uitnodigingen voor onze bijeenkomsten bij u in de buurt. Heeft u uw e-mailadres nog niet opgegeven of wilt u controleren of we wel het juiste adres hebben? Ga op de website nvve.nl naar Mijn NVVE en pas uw gegevens aan.
Daar kunt u aangeven dat u:
•
wilt deelnemen aan ons ledenpanel
•
per mail uitnodigingen wilt krijgen
•
de tweewekelijkse nieuwsbrief wilt ontvangen
•
ons kwartaalblad Relevant voortaan uitsluitend digitaal wenst te ontvangen
Hartelijk dank voor uw medewerking!
Het is een van de ingewikkeldste vragen als het gaat om het zelfgekozen levenseinde: wanneer? Je kunt er nog zo lang over nadenken, alles goed
op papier zetten en erover praten met je familie en de huisarts - uiteindelijk gaat het erom, het juiste moment te bepalen waarop je uit het leven stapt. Dat kan namelijk weleens eerder zijn dan je eigenlijk had gewild. Bijvoorbeeld als er sprake is van dementie en je zelf niet meer kunt uitleggen dat het lijden ondraaglijk is geworden. De NVVE noemt dat het ‘vijf-voor-twaalf-moment’: wees er op tijd bij.
Neem Eefke en Chris Steenvoorden. In deze Relevant vertelt Eefke dat ze beiden dachten het allemaal uitstekend te hebben geregeld. Alles stond op papier, wensen en grenzen waren met elkaar en met de huisarts besproken. Toen Chris alzheimer kreeg, liep het toch anders. Het duurde uiteindelijk nog vijf maanden voordat de zo goed voorbereide euthanasie werd verleend. Eefke wil met haar verhaal duidelijk maken dat euthanasie bij wilsonbekwaamheid geen vanzelfsprekendheid is. En: dat je zo’n situatie maar beter vóór kunt zijn.
Ook Netty de Smit-Van Lieshout zegt dat zij alles goed heeft voorbereid en dat zij worstelt met de ‘wanneer-vraag’. Ze merkt dat zij de grens van wat acceptabel is, langzaamaan opschuift. Lichamelijk gaat ze achteruit, maar het is ook wel weer gezellig in het woonzorgcentrum. ‘Het is fijn dat alles goed geregeld is’, zegt ze. ‘Want als ik het leven écht niet meer acceptabel vind, kan ik daar altijd op terugvallen. Het geeft rust om te weten dat ik niet tot het gaatje moet doorleven.’
En als het moment daar is, dan is het goed om mensen om je heen te hebben. VPTZ Nederland beheert daarvoor een heel bijzonder project. Drieduizend vrijwilligers staan in het hele land paraat om te waken bij het sterfbed van wildvreemde mensen. Relevant sprak met drie van deze vrijwilligers en merkte dat zij niet alleen zinvol maar bovenal dankbaar werk verrichten: ‘Ik merk dat het rust geeft dat ik er voor de partners en kinderen kan zijn.’
Dick Bosscher, eindredacteur
R E D A C T I O N E E L