De NVVE krijgt jaarlijks vele duizenden uiteenlopende vragen voorgelegd. In deze rubriek wordt er telkens één uitgelicht. Deze keer: wat als mijn huisarts in geen geval euthanasie wil verlenen?
Waarom is dat zo’n belangrijke vraag?
Omdat euthanasie in Nederland echt het domein is van de huisarts: in liefst 80 procent van alle gevallen is de huisarts degene die de euthanasie uitvoert. In 2025 overleden ruim 10.000 mensen in Nederland na euthanasie. Gemiddeld voeren in Nederland huisartsen één keer per jaar euthanasie uit. Dat is een sterk vertekend cijfer, want sommige huisartsen doen het zelden of nooit en andere meerdere keren per jaar.
Er zijn dus ook huisartsen die absoluut nooit euthanasie uitvoeren?
Klopt, om uiteenlopende redenen (religie, psychische belasting) wil in Nederland 20 procent van alle huisartsen in geen enkel geval euthanasie verlenen. Probleem voor de patiënt is dat huisartsen(praktijken) daar niet mee te koop lopen. Doorgaans vind je er niets over op hun websites. Je moet dus ruim op tijd het gesprek aangaan: verleent mijn huisarts mij euthanasie als ik daar ooit om zou vragen?
Wat als mijn huisarts tegen euthanasie blijkt te zijn?
Dan kun je overstappen op een andere huisarts. Dat kan een probleem zijn in dunbevolkte gebieden. Artsenorganisatie KNMG vindt dat artsen de morele en professionele plicht hebben om hun patiënt te helpen met zoeken naar een andere arts, binnen de eigen praktijk of daarbuiten. Ook de zorgverzekeraar kan helpen met zoeken naar een andere arts, want die heeft hierin een zorgplicht. Maar: ook de zorgverzekeraar kan niet garanderen dat dan een arts wordt gevonden die positief staat tegenover euthanasie. Er bestaat geen register waarin huisartsen staan die al dan niet euthanasie uitvoeren. Wel kun je op zorgkaartnederland.nl algemene informatie over huisartsen vinden plus de waarderingen en bijzonderheden die hun patiënten hebben opgegeven. Inschrijven bij een nieuwe huisarts moet je altijd zelf doen, geen zorgverzekeraar of arts kan dat namens jou doen.
Moet een nieuwe huisarts mij accepteren?
Nee, er zijn twee belangrijke gronden waarop de huisarts nieuwe patiënten mag weigeren. Dat kan als de praktijk aantoonbaar ‘vol’ zit en als de aanvrager in geval van spoed meer dan vijftien minuten bij de huisarts vandaan woont. De huisarts kan dan niet aan de zogeheten inspanningsverplichting voldoen en mag dan de inschrijving weigeren. Het is in Nederland niet verplicht dat je ingeschreven staat bij een huisarts, maar je hebt deze wel nodig voor kleinere hulpvragen en doorverwijzingen. En, zo blijkt in de praktijk, dus ook voor euthanasie.
Wat als ik een actueel euthanasieverzoek heb en geen huisarts bereid vindt?
Dan kun je een verzoek indienen bij Expertisecentrum Euthanasie (vroeger de Levenseindekliniek) die door de NVVE is opgericht voor mensen die bij hun eigen arts geen gehoor vinden. •
VRAAG HET AAN DE NVVE
De NVVE krijgt jaarlijks vele duizenden uiteenlopende vragen voorgelegd. In deze rubriek wordt er telkens één uitgelicht. Deze keer: wat als mijn huisarts in geen geval euthanasie wil verlenen?
Waarom is dat zo’n belangrijke vraag?
Omdat euthanasie in Nederland echt het domein is van de huisarts: in liefst 80 procent van alle gevallen is de huisarts degene die de euthanasie uitvoert. In 2025 overleden ruim 10.000 mensen in Nederland na euthanasie. Gemiddeld voeren in Nederland huisartsen één keer per jaar euthanasie uit. Dat is een sterk vertekend cijfer, want sommige huisartsen doen het zelden of nooit en andere meerdere keren per jaar.
Er zijn dus ook huisartsen die absoluut nooit euthanasie uitvoeren?
Klopt, om uiteenlopende redenen (religie, psychische belasting) wil in Nederland 20 procent van alle huisartsen in geen enkel geval euthanasie verlenen. Probleem voor de patiënt is dat huisartsen(praktijken) daar niet mee te koop lopen. Doorgaans vind je er niets over op hun websites. Je moet dus ruim op tijd het gesprek aangaan: verleent mijn huisarts mij euthanasie als ik daar ooit om zou vragen?
Wat als mijn huisarts tegen euthanasie blijkt te zijn?
Dan kun je overstappen op een andere huisarts. Dat kan een probleem zijn in dunbevolkte gebieden. Artsenorganisatie KNMG vindt dat artsen de morele en professionele plicht hebben om hun patiënt te helpen met zoeken naar een andere arts, binnen de eigen praktijk of daarbuiten. Ook de zorgverzekeraar kan helpen met zoeken naar een andere arts, want die heeft hierin een zorgplicht. Maar: ook de zorgverzekeraar kan niet garanderen dat dan een arts wordt gevonden die positief staat tegenover euthanasie. Er bestaat geen register waarin huisartsen staan die al dan niet euthanasie uitvoeren. Wel kun je op zorgkaartnederland.nl algemene informatie over huisartsen vinden plus de waarderingen en bijzonderheden die hun patiënten hebben opgegeven. Inschrijven bij een nieuwe huisarts moet je altijd zelf doen, geen zorgverzekeraar of arts kan dat namens jou doen.
Moet een nieuwe huisarts mij accepteren?
Nee, er zijn twee belangrijke gronden waarop de huisarts nieuwe patiënten mag weigeren. Dat kan als de praktijk aantoonbaar ‘vol’ zit en als de aanvrager in geval van spoed meer dan vijftien minuten bij de huisarts vandaan woont. De huisarts kan dan niet aan de zogeheten inspanningsverplichting voldoen en mag dan de inschrijving weigeren. Het is in Nederland niet verplicht dat je ingeschreven staat bij een huisarts, maar je hebt deze wel nodig voor kleinere hulpvragen en doorverwijzingen. En, zo blijkt in de praktijk, dus ook voor euthanasie.
Wat als ik een actueel euthanasieverzoek heb en geen huisarts bereid vindt?
Dan kun je een verzoek indienen bij Expertisecentrum Euthanasie (vroeger de Levenseindekliniek) die door de NVVE is opgericht voor mensen die bij hun eigen arts geen gehoor vinden. •
VRAAG HET AAN DE NVVE