5 maart 2026. Actualiteitenrubriek EenVandaag zendt een reportage uit, waarin het draait om ‘tenminste vier twintigers met psychische problemen’ die zijn overleden door te stoppen met eten en drinken onder begeleiding in een hospice. Teneur: ‘zorgwekkende ontwikkeling’, ‘hospice-zorg is hiervoor niet bedoeld’, ‘tekortschietende jeugdzorg’. Na de uitzending zijn er Kamervragen. Minister Sterk (CDA, Volksgezondheid) antwoordt dat begeleiding van jongeren die stoppen met eten en drinken geen kerntaak is van hospices. Zij meldt ook ‘ervan uit te gaan dat hospices in dergelijke gevallen geen opname zullen bieden’. In een post op LinkedIn op 17 augustus nuanceert de minister enigszins haar woorden, zonder aan te geven wat dan wel een passende plek is voor jongeren die stoppen met eten en drinken. 

Amper twee maanden voor 5 maart is de dan net 23-jarige Kyra overleden, de dochter van Esther Messing (1971) en haar man Jos. Kyra stopte met eten en drinken en kon terecht in een hospice. Esther en Jos zien de reportage en vragen zich af: gaat dit over óns? Zij herkennen zich er totaal niet in. Esther: ‘Er zijn mensen zoals Kyra die het leven niet aankunnen. Zij deed er alles aan om wel te kunnen leven. Zij kreeg daar alle hulp bij die maar mogelijk was. Wij maken de jeugdzorg totaal geen verwijten. En ook het hospice deed goed werk. Wij hadden dit alleen nooit aangekund, in zo’n traject is medische begeleiding nodig.’

Het was voor het hospice, dat anoniem wil blijven, de eerste keer dat het met een kwestie als deze te maken kreeg. De voorwaarden van het hospice: Kyra moest thuis beginnen met stoppen met eten en drinken, een van haar ouders moest 24/7 bij haar blijven en de locatieverant-woordelijke, de gedragsdeskundige en de psychiater van het ggz-team dat Kyra behandelde, moesten steeds bereikbaar zijn. 

EERSTE TEKENEN

Dat Kyra niet kon leven, was al op jonge leeftijd duidelijk, vertelt Esther. We zitten in de aanbouw van hun twee-onder-een-kap-huis in Breedenbroek, een dorp vlakbij Doetinchem. ‘Toen zij 7 of 8 was, riep zij al dingen als “Ik wil dood” en “Ik wil naar een onbewoond eiland”. Toen dachten wij: ze roept maar wat. Achteraf gezien waren dat al de eerste tekenen van haar worsteling. Kyra was altijd bang.’ Ze deed ook dingen als zich expres van de trap laten vallen, met verwondingen tot gevolg.  

Kyra wilde graag dat haar moeder haar verhaal zou vertellen, in de hoop op meer begrip voor mensen zoals zij. ‘Kyra was altijd bezig met de mensen om haar heen. Tot in het hospice aan toe. Ze wilde dat iedereen na haar overlijden voor de condoleance bij ons thuis een knuffel mee zou nemen. Zij wilde dat die naar mensen gaan die het mentaal net zo moeilijk hebben als zij. Ze liggen nu nog allemaal op haar bed in haar slaapkamer. Ik zoek nog een bestemming.’ 

Op 13-jarige leeftijd werd Kyra opgenomen voor een behandeling van negen maanden. De spanningen thuis liepen te hoog op; Esther, Jos en de oudere zus van Kyra wisten bij tijd en wijle niet meer waar ze het moesten zoeken. Kyra werd vaak agressief, vooral in de richting van Esther. Na de negen maanden durende behandeling kwam Kyra weer thuis en kreeg ze ambulante hulp. Daarna volgden nog drie opnames in behandelgroepen voor jongeren met psychische problemen of licht verstandelijke beperkingen. In de week-enden kwam ze naar huis. Allerhande therapieën werden geprobeerd, zonder resultaat. Esther: ‘Kyra pakte echt alles op wat haar werd aangereikt, maar er was niets dat zij kon toepassen in de buitenwereld.’ Kyra deed verscheidene suïcidepogingen.

Net voor Kyra 21 jaar werd, kwam er een plek voor begeleid wonen vrij in een kleinschalige woonvorm voor jong­volwassenen met intensieve begeleiding. ‘Daar heeft Kyra zich heel vertrouwd gevoeld’, zegt Esther. ‘Het was voor het eerst dat ze echt kon zeggen: “mijn doodswens is chronisch”. Zij kon daar goed over praten, zeker met de locatieverantwoordelijke. Die zei: “wat mij betreft zijn er twee wegen. De ene weg is dat jij niet meer wilt. Maar ik leg er een weg náást, de weg naar herstel. Beide wegen zijn begaanbaar.” Dat was ook onze instelling: we hoopten op herstel, maar als Kyra echt niet meer verder wilde, zouden wij naast haar blijven staan.’

VERTROUWEN

De hoop dat het nog goed zou komen, bleek ijdel. Kyra vroeg om euthanasie aan zowel haar psychiater als huisarts. Beiden begrepen haar wens, maar wilden het niet doen. In november 2024 volgde een aanmelding bij Expertisecentrum Euthanasie (EE). In juli vorig jaar was er een eerste gesprek. Esther zegt dat Kyra al bij het intakegesprek bij EE het vertrouwen kreeg dat zij euthanasie kon krijgen. Het was alleen nog wachten tot het moment dat zij een team toegewezen zou krijgen. EE wijst bij een euthanasie verzoek als dat van Kyra een psychiater en een verpleegkundige toe. Doordat veel eigen behandelaren niet bereid zijn zelf euthanasie te verlenen, lopen de wachttijden flink op. 

Esther was altijd bang dat Kyra zichzelf van het leven zou beroven en dus alleen zou sterven. ‘Dat wilde ze niet, maar soms werd de wanhoop simpelweg te groot.’ In oktober 2025 waren er weer suïcide-pogingen, met een crisisopname tot gevolg: Kyra probeerde zichzelf te wurgen met een riem, ze trachtte haar polsen door te snijden en dronk bleekwater. Esther worstelt er nog steeds mee dat zij omstreeks die tijd tegen Kyra zei haar de rust te gunnen waarnaar zij zo verlangde. Het geeft haar een schuldgevoel: zorgden die troostende woorden ervoor dat Kyra definitief voor de weg naar de dood koos?

Na de crisisopname volgde een vrijwillige opname. Die zou vier weken duren, maar na een week gaf Kyra al aan dat deze opname niet ging zorgen voor rust of verbetering. Na tweeënhalve week stopte de opname; vanaf die tijd kwam ze vier dagen naar huis en de andere drie was ze op haar plek voor begeleid wonen. 

In november 2025 stond het voor Kyra vast: 23 december zou ze 23 jaar worden en dat wilde ze niet. Een telefoontje naar EE leerde dat er echt nog een lange wachttijd was. Esther: ‘Vanaf dat moment nam Kyra het heft in eigen handen. Ze zei: “iedereen wil mij helpen, maar niemand doet het”. Kyra regelde haar uitvaart, schreef een afscheidsspeech, liet weten welke muziek ze wilde en dat er patat, cola en kip geserveerd moest worden – haar lievelingsconsumpties. Ze stelde ook een verklaring op waarin ze schreef dat helemaal niemand anders dan zij aansprakelijk zou zijn voor wat zij zou gaan doen. Ook schreef ze dat haar psychiater haar wilsbekwaam had bevonden.’

DUIDELIJK SIGNAAL

Vrijdag 2 januari - Kyra was toch nog 23 geworden - kreeg Esther een appje. Daarin schreef Kyra: ‘mam, ik ga nú stoppen met eten en drinken’. Het overtuigende bewijs was dat zij een zakje snoep aan Esther overhandigde. ‘Kyra was een enorme snoepkont. Dat zij die snoep afgaf, was een duidelijk signaal.’ Op 28 december had Kyra nog geprobeerd haar eigen keel door te snijden.         

Er was inmiddels contact geweest met het hospice, maar toch brak er paniek uit. De huisarts vroeg aan Kyra of ze niet kon wachten tot na het weekeinde, zodat er laatste voorbereidingen konden worden getroffen. Maar Kyra was niet te vermurwen. Kyra wist precies wat mocht: 50 cc water per dag, kauwgum en tandenpoetsen. Esther: ‘We dachten allemaal: dit houdt ze niet vol. Ten onrechte. Ze stond volledig achter haar beslissing.’ Het neemt niet weg dat een helletocht volgde. Esther: ‘We zagen Kyra’s lichaam heel snel achteruitgaan. Zaterdagmorgen ging er al een oog hangen, zondag was ze verschrikkelijk onrustig: lopen, gaan liggen, op geen enkele manier rust kunnen vinden. Het was ons al snel duidelijk dat dit niet te doen was zonder medische hulp.’

Maandag nam de huisarts, die voor het weekend had verwezen naar de huisartsenpost voor het geval er iets mocht zijn, direct contact op met de huisarts van het hospice. Dinsdagmorgen volgde het bericht dat Kyra woensdag terecht kon – Kyra at en dronk inmiddels zes dagen niet. In het hospice volgden verschrikkelijke dagen. Kyra wilde op enig moment toch weer gaan eten, maar ze had opgeschreven dat ze in dat geval tegengehouden moest worden. ‘Vanaf donderdag was Kyra echt helemaal de weg kwijt, constant verward. Een probleem was dat ze dwars door rustgevende medicatie heen brak. Uiteindelijk viel ze in de nacht van zaterdag op zondag in slaap, waarna ze er een ander slaapmiddel bij kreeg.’ In de nacht van maandag 12 op dinsdag 13 januari overleed Kyra om 2.09 uur.

Terug naar het item van EenVandaag. Esther kan uit eigen bevinding zeggen dat het niet zo gaat zoals het in dat item werd getoond. ‘De schijn werd gewekt dat het heel eenvoudig is om opgenomen te worden als jongere om te stoppen met eten en drinken. Maar er gaat zoveel aan vooraf. Ik zou niet weten hoe het had gemoeten als Kyra niet in een hospice terecht had gekund.’ Moeilijk vindt Esther het ook als pijlen gericht worden op de ggz. ‘Alsof als de ggz helemaal op orde is, niemand meer om euthanasie vraagt. Dat is echt kul. Er zijn mensen zoals Kyra die het leven echt niet aankunnen. Ik snap dat er regels zijn, maar zal mij altijd blijven afvragen waarom Kyra niet in alle rust heeft mogen sterven. Waarom moest zij ook in haar laatste weken nog zo vechten?’ •