Initiatiefnemers van het burgerinitiatief Levenseinderegie hebben 9 juni een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer aangeboden. Voor een burgerinitiatief zijn 40.000 handtekeningen nodig, dit initiatief verzamelde er 75.000. Het voorstel is de huidige euthanasiewet geheel te vervangen door een nieuwe wet. In dit voorstel beslist alleen de persoon in kwestie zelf over de euthanasiewens. De NVVE beschouwt het voorstel als een krachtig maatschappelijk signaal, maar wil uitbreiding van de mogelijkheden voor een zelfgekozen dood gerealiseerd zien door een stapsgewijze uitbreiding van de huidige mogelijkheden, niet via een nieuwe euthanasiewet. •
Wetsvoorstel burgerinitiatief Levenseinderegie
Dat euthanasie steeds vaker wordt toegepast, heeft met uiteenlopende maatschappelijke factoren te maken, zo blijkt uit recent onderzoek. De stijging hangt samen met veranderingen in de bevolking, zoals vergrijzing en het toenemend aantal mensen dat langer met chronische aandoeningen leeft. Daarnaast leggen mensen meer nadruk op hun eigen wensen en keuzes en sluiten religieuze overtuigingen euthanasie niet (langer) noodzakelijkerwijs uit. Ook is er meer nadruk komen te liggen op kwaliteit van leven en sterven en zijn de opvattingen over lijden rond het levenseinde veranderd: niet alle lijden is noodzakelijk. Het onderzoek is uitgevoerd door het Radboudumc, het UMC Utrecht en Amsterdam UMC.
In 2025 overleden ruim tienduizend mensen na euthanasie. Begin deze eeuw, toen de euthanasiewet in werking trad, lag dat aantal nog op tweeduizend. Inmiddels is in 6 procent van het totaal aantal van 170.000 sterfgevallen in Nederland sprake van euthanasie.
NVVE-bestuurder Fransien van ter Beek is niet verrast en zelfs blij met de uitkomsten van het onderzoek. ‘Wij zeggen al langer dat de gestage stijging van het aantal keren dat euthanasie wordt verleend, voornamelijk is toe te schrijven aan een groeiende acceptatie van deze manier van overlijden. Ook is er steeds meer bewustzijn van het feit dat het vaak mogelijk is invloed uit te oefenen op de manier van sterven. De NVVE verwacht dan ook dat de geconstateerde trend zich zal doorzetten.’ •
‘Euthanasie steeds meer geaccepteerd’
Michiel van Nispen is sinds 1 september coördinerend voorzitter bij de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). Hij volgt Mariëtte Moussault op. Verspreid over het land zijn er vijf RTE’s die alle meldingen van euthanasie achteraf beoordelen op hun zorgvuldigheid. Van Nispen noemt het van belang voor de patiënt, zijn omgeving, de arts én de gehele samenleving dat de euthanasiepraktijk met de grootst mogelijke zorgvuldigheid plaatsvindt. ‘De RTE’s zorgen ervoor dat dit op een nauwgezette wijze wordt getoetst. Het werk van de RTE’s versterkt de rechtszekerheid en levert een waardevolle bijdrage aan de samenleving.’ Michiel van Nispen is opgeleid als jurist. Van 2014 tot eind 2025 was hij Tweede Kamerlid voor de SP. •
Van Nispen voorzitter RTE
De World Federation Right to Die Societies (WFRtDS) en de Europese burgerrechtenbeweging Eumans voeren een campagne om hulp bij zelfdoding als een mensenrecht opgenomen te krijgen in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. In de landen van de EU zijn veel verschillende wettelijke kaders als het gaat om euthanasie en hulp bij zelfdoding. Als recht op hulp bij zelfdoding als mensenrecht wordt opgenomen in het handvest, zou dat harmonisatie op Europees niveau dichterbij brengen. WFRtDS en Eumans verzamelen handtekeningen. Een petitie kan worden ondertekend op www.lastright.eu •
Europese campagne over recht op hulp bij zelfdoding
De jaarlijkse Dag van de Wilsverklaring valt dit jaar op zaterdag 3 oktober. De NVVE is dan op drie locaties in het land aanwezig om mensen te helpen nadenken over hun wensen rondom het levenseinde. Die plaatsen zijn dit jaar Assen, Leidschendam en Roermond. Aan de hand van een voorbeeld wordt besproken welke drie wilsverklaringen er zijn, wanneer je welke verklaring in kunt zetten en hoe de verklaringen elkaar kunnen versterken. Behalve fysieke deelname aan de Dag van de Wilsverklaring op een van de genoemde locaties is het op 3 oktober ook mogelijk deel te nemen aan een online lezing over de wilsverklaring.
Voor meer informatie, tijdstippen en aanmelding zie www.nvve.l/dagvan •
3 oktober: Dag van de Wilsverklaring
Het Franse parlement heeft in juli een wetsvoorstel goedgekeurd dat medische hulp bij zelfdoding voor ongeneeslijk zieke patiënten mogelijk maakt. Hoewel er strikte voorwaarden gelden, wordt de wet gezien als een mijlpaal nadat er jaren politiek en maatschappelijk debat over is gevoerd. De wet gaat volgend jaar in.
President Emmanuel Macron beloofde een wet rond medische hulp bij zelfdoding al tijdens zijn herverkiezingscampagne in 2022. De hervorming wordt gezien als een van de belangrijkste sociale hervormingen sinds Frankrijk in 2012 het homohuwelijk legaliseerde.
De wet maakt medische hulp bij zelfdoding mogelijk en niet euthanasie. Dat betekent dat een patiënt de levensbeëindigende medicatie zelf inneemt, waarbij een arts of verpleegkundige aanwezig is.
Alleen wanneer de fysieke toestand van de patiënt dat onmogelijk maakt, mag een arts de medicatie toedienen. De patiënt moet tenminste 18 jaar oud zijn en de Franse nationaliteit hebben of in Frankrijk wonen. De behandelend arts moet, na overleg met een team van zorgverleners, vaststellen dat de patiënt lijdt aan een ernstige, ongeneeslijke en levensbedreigende aandoening. Tot slot moet de patiënt zich in een vergevorderd of terminaal stadium van de ziekte bevinden, onbehandelbaar of ondraaglijk lijden ervaren en vrijwillig om de levensbeëindigende medicatie verzoeken.
Mensen die uitsluitend psychisch lijden, komen niet in aanmerking voor deze medische hulp bij zelfdoding. Ook mensen met alzheimer vallen buiten de regeling.
Een onderzoek toonde in 2023 aan dat een meerderheid van de Fransen voorstander is van een versoepeling van de wetgeving rond het levenseinde. Opiniepeilingen wijzen er bovendien op dat de steun daarvoor de afgelopen twee decennia verder is toegenomen.
De ADMD, een organisatie vergelijkbaar met de NVVE in Nederland, is blij met de goedkeuring van de wet. Tegenstanders, zoals verschillende religieuze leiders in Frankrijk, waarschuwen dat de wet druk kan leggen op ouderen, zieken en mensen met een beperking om voor levensbeëindiging te kiezen. Ook conservatieve politici verzetten zich tegen de wet.
•
Hulp bij zelfdoding mag vanaf 2027 in Frankrijk
Dat euthanasie steeds vaker wordt toegepast, heeft met uiteenlopende maatschappelijke factoren te maken, zo blijkt uit recent onderzoek. De stijging hangt samen met veranderingen in de bevolking, zoals vergrijzing en het toenemend aantal mensen dat langer met chronische aandoeningen leeft. Daarnaast leggen mensen meer nadruk op hun eigen wensen en keuzes en sluiten religieuze overtuigingen euthanasie niet (langer) noodzakelijkerwijs uit. Ook is er meer nadruk komen te liggen op kwaliteit van leven en sterven en zijn de opvattingen over lijden rond het levenseinde veranderd: niet alle lijden is noodzakelijk. Het onderzoek is uitgevoerd door het Radboudumc, het UMC Utrecht en Amsterdam UMC.
In 2025 overleden ruim tienduizend mensen na euthanasie. Begin deze eeuw, toen de euthanasiewet in werking trad, lag dat aantal nog op tweeduizend. Inmiddels is in 6 procent van het totaal aantal van 170.000 sterfgevallen in Nederland sprake van euthanasie.
NVVE-bestuurder Fransien van ter Beek is niet verrast en zelfs blij met de uitkomsten van het onderzoek. ‘Wij zeggen al langer dat de gestage stijging van het aantal keren dat euthanasie wordt verleend, voornamelijk is toe te schrijven aan een groeiende acceptatie van deze manier van overlijden. Ook is er steeds meer bewustzijn van het feit dat het vaak mogelijk is invloed uit te oefenen op de manier van sterven. De NVVE verwacht dan ook dat de geconstateerde trend zich zal doorzetten.’ •
‘Euthanasie steeds meer geaccepteerd’
Michiel van Nispen is sinds 1 september coördinerend voorzitter bij de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). Hij volgt Mariëtte Moussault op. Verspreid over het land zijn er vijf RTE’s die alle meldingen van euthanasie achteraf beoordelen op hun zorgvuldigheid. Van Nispen noemt het van belang voor de patiënt, zijn omgeving, de arts én de gehele samenleving dat de euthanasiepraktijk met de grootst mogelijke zorgvuldigheid plaatsvindt. ‘De RTE’s zorgen ervoor dat dit op een nauwgezette wijze wordt getoetst. Het werk van de RTE’s versterkt de rechtszekerheid en levert een waardevolle bijdrage aan de samenleving.’ Michiel van Nispen is opgeleid als jurist. Van 2014 tot eind 2025 was hij Tweede Kamerlid voor de SP. •
Van Nispen voorzitter RTE
De World Federation Right to Die Societies (WFRtDS) en de Europese burgerrechtenbeweging Eumans voeren een campagne om hulp bij zelfdoding als een mensenrecht opgenomen te krijgen in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. In de landen van de EU zijn veel verschillende wettelijke kaders als het gaat om euthanasie en hulp bij zelfdoding. Als recht op hulp bij zelfdoding als mensenrecht wordt opgenomen in het handvest, zou dat harmonisatie op Europees niveau dichterbij brengen. WFRtDS en Eumans verzamelen handtekeningen. Een petitie kan worden ondertekend op www.lastright.eu •
Europese campagne over recht op hulp bij zelfdoding
3 oktober:
Dag van de Wilsverklaring
De jaarlijkse Dag van de Wilsverklaring valt dit jaar op zaterdag 3 oktober. De NVVE is dan op drie locaties in het land aanwezig om mensen te helpen nadenken over hun wensen rondom het levenseinde. Die plaatsen zijn dit jaar Assen, Leidschendam en Roermond. Aan de hand van een voorbeeld wordt besproken welke drie wilsverklaringen er zijn, wanneer je welke verklaring in kunt zetten en hoe de verklaringen elkaar kunnen versterken. Behalve fysieke deelname aan de Dag van de Wilsverklaring op een van de genoemde locaties is het op
3 oktober ook mogelijk deel te nemen aan een online lezing over de wilsverklaring.
Voor meer informatie, tijdstippen en aanmelding zie www.nvve.l/dagvan •
Het Franse parlement heeft in juli een wetsvoorstel goedgekeurd dat medische hulp bij zelfdoding voor ongeneeslijk zieke patiënten mogelijk maakt. Hoewel er strikte voorwaarden gelden, wordt de wet gezien als een mijlpaal nadat er jaren politiek en maatschappelijk debat over is gevoerd. De wet gaat volgend jaar in.
President Emmanuel Macron beloofde een wet rond medische hulp bij zelfdoding al tijdens zijn herverkiezingscampagne in 2022. De hervorming wordt gezien als een van de belangrijkste sociale hervormingen sinds Frankrijk in 2012 het homohuwelijk legaliseerde.
De wet maakt medische hulp bij zelfdoding mogelijk en niet euthanasie. Dat betekent dat een patiënt de levensbeëindigende medicatie zelf inneemt, waarbij een arts of verpleegkundige aanwezig is.
Alleen wanneer de fysieke toestand van de patiënt dat onmogelijk maakt, mag een arts de medicatie toedienen. De patiënt moet tenminste 18 jaar oud zijn en de Franse nationaliteit hebben of in Frankrijk wonen. De behandelend arts moet, na overleg met een team van zorgverleners, vaststellen dat de patiënt lijdt aan een ernstige, ongeneeslijke en levensbedreigende aandoening. Tot slot moet de patiënt zich in een vergevorderd of terminaal stadium van de ziekte bevinden, onbehandelbaar of ondraaglijk lijden ervaren en vrijwillig om de levensbeëindigende medicatie verzoeken.
Mensen die uitsluitend psychisch lijden, komen niet in aanmerking voor deze medische hulp bij zelfdoding. Ook mensen met alzheimer vallen buiten de regeling.
Een onderzoek toonde in 2023 aan dat een meerderheid van de Fransen voorstander is van een versoepeling van de wetgeving rond het levenseinde. Opiniepeilingen wijzen er bovendien op dat de steun daarvoor de afgelopen twee decennia verder is toegenomen.
De ADMD, een organisatie vergelijkbaar met de NVVE in Nederland, is blij met de goedkeuring van de wet. Tegenstanders, zoals verschillende religieuze leiders in Frankrijk, waarschuwen dat de wet druk kan leggen op ouderen, zieken en mensen met een beperking om voor levensbeëindiging te kiezen. Ook conservatieve politici verzetten zich tegen de wet.
•
Hulp bij zelfdoding mag vanaf 2027 in Frankrijk
Initiatiefnemers van het burger-initiatief Levenseinderegie hebben 9 juni een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer aangeboden. Voor een burgerinitiatief zijn 40.000 handtekeningen nodig, dit initiatief verzamelde er 75.000. Het voorstel is de huidige euthanasiewet geheel te vervangen door een nieuwe wet. In dit voorstel beslist alleen de persoon in kwestie zelf over de euthanasiewens. De NVVE beschouwt het voorstel als een krachtig maatschappelijk signaal, maar wil uitbreiding van de mogelijkheden voor een zelfgekozen dood gerealiseerd zien door een stapsgewijze uitbreiding van de huidige mogelijkheden, niet via een nieuwe euthanasiewet. •
Wetsvoorstel burgerinitiatief Levenseinderegie