Martien Versteegh 

FOTOGRAFIE 

Jacqueline Dersjant begon als trouw-fotograaf; ze maakte er reportages van. Als haar moeder ziek wordt, maakt ze haar agenda leger. Een week na de crematie van haar moeder – begin mei 2016 – komt in de appgroep van een collectief van trouwfotografen de vraag voorbij of iemand de uitvaart van zijn vader vast wil leggen. ‘Ik had weleens foto’s voorbij zien komen van uitvaarten, maar vroeg me daarbij af waarom je het verdriet van anderen zou willen fotograferen. De ervaring was totaal anders. Natuurlijk leg je ook de momenten van verdriet vast, maar het gaat vooral om het samenzijn en de troost. Om het vieren van het leven. Dat was voor mij een interessant inzicht.’ 

Toen haar moeder ziek was, hield Jacqueline een blog bij om familie en vrienden op de hoogte te houden. ‘Een halfjaar na haar overlijden bekeek ik dat blog en zag ik dat het een bijzonder mooie tijd was geweest. Ik was helemaal kwijt dat we ook veel hadden gelachen en hoeveel mensen er op bezoek waren geweest. Misschien is het wel de mooiste tijd geweest die ik met mijn ouders heb gehad. Juist zo’n moeilijke tijd kan prachtig zijn. Ik had dat blog nodig, om me dat te herinneren.’

Jacqueline legt veel uitvaarten vast, maar het mooist vindt ze het fotograferen van de laatste levensfase. Als Annelies te horen krijgt dat ze een fatale hersentumor heeft en nog maar zes tot acht weken heeft te leven, bespreekt ze haar wens voor euthanasie met de huisarts en de SCEN-arts. Haar dochter stelt voor foto’s te laten maken van die laatste fase. Jacqueline legt meerdere momenten vast van samenzijn met familie en vrienden. De foto’s tonen de kracht van Annelies en hoe ze genoot van haar directe naasten en vriendinnen. Haar man Otto, kinderen en vriendinnen putten daar troost uit. Otto: ‘Alle foto’s zijn zo integer gemaakt en geven zowel troost als kracht. Ze laten precies zien hoe onze familie met dit grote verlies omgaat.’

Jacqueline: ‘Ooit legde ik een uitvaart vast van een onverwacht overleden jonge vrouw. Toen de uitvaartondernemer suggereerde foto’s te laten maken van het afscheid, besloten de ouders dat te doen. Niet omdat ze op dat moment dachten daar ooit nog iets mee te doen, maar omdat ze altijd konden besluiten er níet naar te kijken. Als je geen foto’s hebt, is dat een onomkeerbaar besluit. Die online gallery is een van de meest bekeken. Ook maak ik altijd een klein fotoboekje. Als dat bij iemand op tafel ligt, is dat soms een mooie gespreksstarter. Ik geloof dat wordt onderschat hoe enorm waardevol dat kan zijn.’•

Meer info: www.jacquelinedersjant.com